اسکلت فلزی یا سازه فولادی (Steel Structure)
اسکلت فلزی ساختمان یا سازه فولادی به بناها و سازه هایی اطلاق می گردد که اجزای مهم و اصلی باربر آنها از فولاد ساخته شده است. از این اجزا می توان به ستون ها، اعضای خرپایی، بادبندها، تیرهای اصلی و فرعی اشاره نمود. اعضا ساختمان اسکلت فلزی را می توان با شیوه های مناسب و متنوع و با استفاده از پیچ یا پَرچ یا جوش به هم متصل نمود تا بارهای زنده، مرده و نیرو های جانبی وارد بر سازه را از طریق ستون ها به پی سازه (شالوده یا فونداسیون) و سپس به لایه های باربر زمین ساختگاه پروژه منتقل کرد. سازه فلزی یا مطابق با استانداردهای جهانی طراحی، تولید و در عملیات عمرانی و مهندسی به کار برده می شود و همینطور سازه فلزی را می توان به اشکال مختلفی ساخت.
یکی از انواع اسکلت فلزی، سوله است. سوله (industrial shed) سازه فلزی شیب داری است که بر اساس محاسبات فنی ویژه، طراحی و ساخته می شود. از سوله ها در ساخت کارخانه ها، انبارها، آشیانه ها، مرغداری ها، سالن های بدن سازی، فروشگاه های بزرگ و… استفاده می شود. تاریخچه پیدایش سوله با تاریخچه استفاده از فلزات رابطه تنگاتنگی دارد.
در سازه فلزی بسیاری از سازه ها، عموما مقاطع ستونها به صورت قوطی، صلیب یا H شکل هستند و برای تیرها نیز مخصوصا در قاب های خمشی استفاده از تیرآهن های I شکل تک جوابگو نخواهد بود. به دلیل پیچیده بودن مراحل ساخت و نیاز به دقت بیشتر در عملیات برشکاری، مونتاژ و جوشکاری اسکلت فلزی معمولا در کارخانه ساخته شده و جهت نصب به کارگاه منتقل می شود.
اسکلت فلزی یا سازه فلزی چیست؟
سازه فلزی به سیستم ساختاری اشاره دارد که از اجزای فلزی برای پشتیبانی و انتقال بارها در ساختارهای مختلف استفاده میکند. این نوع سازه به دلیل ویژگیهای خاص خود در طراحی و ساخت ساختمانها و سایر سازهها بسیار محبوب است. در ادامه، جزئیات بیشتری از سازههای فلزی ارائه میشود:
اجزای سازه فلزی:
- ستونها: اعضای عمودی که بارهای سازه را به پیها منتقل میکنند.
- تیرها: اعضای افقی که بارهای وارده را به ستونها منتقل میکنند.
- پاسخها (Trusses): سازههای مثلثی که برای توزیع یکنواخت بارها و افزایش استحکام استفاده میشوند.
- پروفیلها: اعضای فلزی با مقاطع مختلف (مانند I-beams، H-beams) که در ساختار به کار میروند.
- اتصالات: اجزای فلزی که تیرها و ستونها را به یکدیگر متصل میکنند، شامل جوشها، پیچها و مهرهها.
سیستم سازه ای چیست؟
سیستم سازه ای (Structural System)، اصطلاحی در مهندسی سازه است که برای اشاره به مجموعه اعضای باربر یک سازه مورد استفاده قرار میگیرد. این سیستم، روش اجرای اجزای سازه و نحوه نگهداری یا انتقال بارها توسط آنها را نمایش میدهد. سیستمهای سازهای به منظور نگهداری از کل سازه یا بخشی از آن طراحی میشوند.
بیشتر بخوانید: تخریب ساختمان
به عنوان مثال، وظیفه سازه اسکلت فولادی، نگهداری از کل ساختمان و تمام اجزای درون آن است. در حالی که یک سازه فضاکار، فقط وظیفه نگهداری از سقف را بر عهده دارد. برخی از متداولترین و شناختهشدهترین سیستمهای سازه ای عبارتند از:
- سیستم دیوار باربر یا سازه پیوسته: دیوارها در این نوع سازه ها، وظیفه نگهداری و انتقال بارهای اعمال شده بر سازه را بر عهده دارند. روش قدیمی اجرای دیوارها در ساختمان مصالح بنایی را میتوان به عنوان یک سیستم سازه پیوسته در نظر گرفت.
- سیستم تیر و ستون یا سازه قابی: سازههایی هستند که از ترکیب تیر و ستون (اسکلت فولادی، بتن آرمه، چوبی) برای انتقال بار استفاده میکنند.
- سازه پوسته ای: سازه هایی متشکل از مصالح ساختمانی نازک هستند. این سیستم اغلب به منظور اجرای سقف در سازه های نیازمند فضای داخلی بزرگ (بدون دیوار یا ستون) مورد استفاده قرار میگیرد. تغییر شکل سازه های پوسته ای تحت بارهای اعمال شده نسبتا کم است.
سیستم کششی یا سازه کابلی: سیستمهایی هستند که پایداری مجموعه را توسط تحمل بارهای کششی و به وسیله اعضایی نظیر کابل تامین میکنند. پلهای معلق، نمونه ای شناختهشده از سیستم سازه کششی هستند. - سیستم غشایی یا سازه پارچهای: سازه هایی هستند که توسط غشا یا چادرهای تحت کشش، یک فضای بسته را به وجود می آورند. این سیستم توسط عضوهای غشایی، میله و کابل تشکیل می شود. سیستم غشایی ترکیبی از سیستم کششی و قابی است.
- سازه خرپایی: سیستمهایی هستند که از اتصال چندین عضو (به شکل مثلث) تشکیل می شوند. سیستم سازه خرپای به دلیل ظرفیت باربری بالا، کاربرد زیادی در اجرای سازههای بزرگ دارند.